Diemse toren brokkelt langzaam af: ‘We moeten nú in actie komen’

DIDAM – Didam kan niet zonder de Diemse toren en de Diemse toren niet zonder de Didammers. Het iconische gebouw brokkelt langzaam af en moet nodig worden gerestaureerd. Daar is echter heel veel geld voor nodig. Geld dat er nog niet is. Dus wordt er voor de benodigde inkomsten ook een beroep gedaan op de lokale gemeenschap.

Vrijdagavond werd in de Mariakerk de aftrap gegeven voor de campagne ‘Red de Diemse toren’. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kregen een uitnodiging om de officiële start van de actie bij te wonen. Met beelden en cijfers werd ze een beeld geschetst van de toestand van het hele monumentale gebouw. En die is niet best.

“De staat van het gebouw is op onderdelen matig tot slecht”, toonde Vincent van Vuuren, al sinds 2012 gebouwenbeheerder van de toren, kerk en pastorie. “Vooral het tufsteen en zandsteen zijn er slecht aan toe. Het brokkelt echt. Rond de toren en kerk liggen allemaal stukjes steen op de grond en de grote stukken die loszaten, hebben we er handmatig uitgehaald. Om te voorkomen dat ze naar beneden vallen.”

Vincent van Vuuren tijdens een inspectie in 2017 van de Diemse toren.

Uit veiligheidsoverwegingen werden er op advies van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed in 2019 al hekken om het gebouw geplaatst. Vijftien jaar geleden maakte architectenbureau G.A. Derksen uit Zevenaar ook al een eerste restauratieplan en werden de nodige vergunningen aangevraagd. “Toen speelden er echter andere zaken, zoals de sluiting van een aantal kerken binnen de parochie, die aandacht vroegen”, weet Theo Holleman nog.

Initiatiefnemers

Holleman is bestuurslid van de parochie H. Gabriël en voorzitter van de stichting BREM (behoud en restauratie van gebouwd erfgoed in Montferland), die het initiatief nam voor de campagne. Naast Holleman bestaat het bestuur uit secretaris Renate Bos-Linnenbank en penningmeester Clemens van Aalst. Vanuit het comité van aanbevelingen hebben oud-bankier Bart Jan Krouwel en politicus Ted Kok eveneens een belangrijke rol in de campagne.

Kok heeft daarbij geen politieke pet op. Hij is als echte Didammer betrokken bij de campagne en praatte vrijdagavond de openingsbijeenkomst ook aan elkaar. “Als inwoner van Didam ben ik trots op dit gebouw. Om dit iconische gebouw In het hart van ons dorp en in het middelpunt van tal van festiviteiten te behouden, is er echter veel geld nodig. Willen we dat de toren en kerk ook voor toekomstige generaties in stand blijft, dan moeten we nu in actie komen, samen met u”, riep hij op.

Kosten verdrievoudigd

Het bedrag dat nodig is voor de restauratie van zowel de toren als kerk is dan ook aanzienlijk. De kosten worden op dit moment geschat op bijna 6 miljoen euro. Daarvan moet de helft voor rekening van de Rijksregeling Grote Restauratieopgaven komen. Verder doet de stichting een beroep op de provincie Gelderland en gemeente Montferland en brengt de parochie zelf een bedrag van 1 miljoen euro in. Het overige geld moet onder andere uit fondsen en de lokale gemeenschap komen.

“Het moment is nu daar om in actie te komen”, weet penningmeester Van Aalst. “Het verval wordt namelijk steeds groter. Over een paar jaar zijn de kosten nog hoger. Kijk maar naar het eerste restauratieplan, waarvoor de kosten toen nog op 1,6 miljoen euro werden geschat. Dat bedrag is inmiddels verdrievoudigd.”

Restauratie hele monumentale gebouw

Naast het restaureren van het natuursteen moet er namelijk nog veel meer gebeuren aan het monumentale gebouw. Zo moeten de Duitse leistenen op het dak van de kerk worden vervangen. “Die liggen er al 65 jaar, worden dun en breken regelmatig, waardoor er lekkages ontstaan”, vertelt Van Vuuren. “Verder zijn de loden dakgoten, de dakbedekking van de omloop van de toren en de uurwerkverlichting aan vervanging toe. Ook het torenkruis en de goud vergulden pijnappelbol op de torenspits hebben onderhoud nodig.”

Omdat veel Didammers niet zonder de Diemse toren kunnen, hopen de initiatiefnemers op steun vanuit de lokale bevolking. Aan de eerste oproep gaf een kleine groep gehoor. Veelal mensen die zich meestal betrokken tonen. Zoals Wim Lubbers. Hij verwoordde precies het gevoel wat veel dorpsgenoten bij de Diemse toren hebben. “Als ik op vakantie ben geweest of een eindje heb gefietst, het dorp binnen rijd en de Diemse toren zie, ben ik weer thuis.”

Wie bij wil dragen aan het behoud van de Diemse toren en kerk, op welke manier dan ook, kan op de website van de stichting BREM zien hoe dat mogelijk is. Hier is ook meer informatie te vinden. Elke bijdrage, groot of klein, is welkom.